Το Ινστιτούτο Prolepsis για τον κορονοϊό

12 Φεβρουαρίου 2020

Η κρίση του κορονοϊού δεν θα κρίνει μόνο την ετοιμότητα και την αποτελεσματικότητα των συστημάτων υγείας των χωρών της γης.
Δεν θα δοκιμάσει μόνο τις δυνατότητες ελέγχου των συνόρων των διαφορετικών χωρών.
Δεν θα κρίνει μόνο την ικανότητα των λειτουργών υγείας σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Δε θα θέσει μόνο υπό αμφισβήτηση την ικανότητα να παράγουμε έγκαιρα εμβόλια και αποτελεσματικές θεραπείες.
Δεν θα θέσει σε κίνδυνο μόνο την επιβίωση του ανθρώπινου είδους. Θα θέσει κυρίως το ερώτημα της κοινωνικής συνοχής όταν απειλείται η επιβίωση του ανθρώπινου είδους. Οι κοινωνίες και τα κράτη θα κριθούν στο επίπεδο του πολιτισμού και των αξιών τους.

Ήδη αρχίζουν να προβάλλουν ρατσιστικές τάσεις και διενέξεις μεταξύ κρατών και πολιτισμών. Μήπως όμως οι ρατσιστικές επιθέσεις δεν έχουν σαν θύμα πλέον μόνο τον διαφορετικό άνθρωπο αλλά κυρίως τον άρρωστο άνθρωπο;

Στην πρόσφατη (αλλά και παλαιότερη) ανθρώπινη ιστορία είχαμε ποικίλα παραδείγματα ρατσισμού με κριτήριο την υγεία και τη μεταδοτικότητα της νόσου. Αξίζει να θυμηθούμε τη στάση και τις λύσεις που προκρίθηκαν ακόμα και σε επίπεδο οικογένειας και το στίγμα που συνόδευσε τη λέπρα, τη φυματίωση, και πιο πρόσφατα το AIDS.

Η πιθανότητα μιας πανδημίας του κορονοϊού θα θέσει σε κρίση τις παναθρώπινες αξίες του αλτρουισμού και της αυτοθυσίας. Αξίες που υπηρέτησαν στο παρελθόν αναστήματα όπως ο Ραούλ Φολερώ, ο Ερρίκος Ντυνάν, ο Αλβέρτος Σβάιτσερ και η Μητέρα Τερέζα. Όταν αυτές οι αξίες έλειψαν από τους ανθρώπους, είχαμε την φρίκη του Ολοκαυτώματος στην Ευρώπη, τα σανατόρια, τον Καιάδα και τη Σπιναλόγκα στην Ελλάδα.

Δεν κινδυνεύουμε λοιπόν μόνο από ιούς και νόσους, από αρνητικές επιδράσεις στα οικονομικά μας συστήματα και απο τις πτώσεις του χρηματιστηρίου. Ούτε κινδυνεύουμε μόνο από καραντίνες ατόμων, πόλεων, κρατών ή αργότερα και ηπείρων. Κινδυνεύουμε κυρίως από το φόβο και τον πανικό που θα μας εμποδίσει να κρατήσουμε την ψυχραιμία μας.

Κινδυνεύουμε να θεωρήσουμε ότι η διατήρηση της υγείας μας είναι υπέρτατο αγαθό, ανώτερο από τον ανθρωπισμό που οφείλουμε να δείξουμε στον ασθενή συνάνθρωπο μας.

Κινδυνεύουμε πολύ περισσότερο από την αδιαφορία απέναντι στις αξίες μας.

Κινδυνεύουμε από μία μορφή ρατσισμού, που δεν καταπολεμά τη νόσο αλλά τον ασθενή!

 

Αθηνά Λινού

Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών  
Πρόεδρος του Ινστιτούτου Prolepsis